آیا تاکنون هنگام بلند شدن از حالت نشسته یا خوابیده، بهطور ناگهانی دچار سرگیجه، سیاهی رفتن چشمها، سبکی سر یا عدم تعادل شدهاید؟
آیا این حالت فقط چند ثانیه طول میکشد یا گاهی شدید و تکرارشونده است؟
آیا تا به حال از خود پرسیدهاید که این نوع سرگیجه خطرناک است یا طبیعی؟
این مشکل شایع که با نام سرگیجه وضعیتی یا سرگیجه هنگام ایستادن شناخته میشود، میلیونها نفر را در سراسر جهان تأثیر قرار میدهد. در این مقاله ، به بررسی عمیق علت ها، نشانهها و راهکارهای مؤثر برای مقابله با این مشکل میپردازیم.

فروش سمعک در اصفهان به قیمت پایین
سرگیجه هنگام بلند شدن چیست؟
سرگیجه وضعیتی (Orthostatic Dizziness) معمولاً با علائم زیر همراه است:
- احساس سبکی سر و گیجی
علل اصلی سرگیجه ناگهانی هنگام بلند شدن
در ادامه به علت های اصلی سرگیجه ناگهانی هنگام بلند شدن اشاره شده است.۱. افت فشار خون وضعیتی (Orthostatic Hypotension)
هنگام تغییر وضعیت از خوابیده به ایستاده، جاذبه زمین باعث جمع شدن خون در پاها میشود. در شرایط طبیعی، بدن با افزایش ضربان قلب و انقباض عروق خونی، این تغییر را جبران میکند. وقتی این مکانیسم جبرانی بهدرستی عمل نکند، افت موقت فشار خون و کاهش خونرسانی به مغز رخ میدهد.

۲. کمآبی بدن
کمبود مایعات بدن منجر به کاهش حجم خون و اختلال در تنظیم فشار خون میشود.
علل شایع کمآبی:
- مصرف ناکافی آب روزانه
- تعریق شدید
۳. افت قند خون (Hypoglycemia)
کمبود گلوکز بهعنوان سوخت اصلی مغز، میتواند باعث سرگیجه و ضعف شود.
۴. کمخونی (Anemia)
کمبود گلبولهای قرمز یا هموگلوبین، انتقال اکسیژن به مغز را مختل میکند.
علائم همراه:
۵. عوامل دارویی
برخی داروها میتوانند بر فشار خون تأثیر بگذارند:
- داروهای فشار خون
- داروهای ادرارآور (دیورتیکها)
- داروهای ضدافسردگی
۶. اختلالات گوش داخلی
مشکلات سیستم وستیبولار گوش میتواند باعث سرگیجه واقعی همراه با تهوع و عدم تعادل شدید شود.
۷. کمبود ویتامینها و مواد معدنی
کمبود ویتامین B12، منیزیم و سایر مواد مغذی ضروری بر عملکرد سیستم عصبی تأثیر منفی میگذارد.
چه زمانی سرگیجه طبیعی است و چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
موارد طبیعی:
موارد هشداردهنده و خطرناک (نیاز به مراجعه فوری به پزشک):
راهکارهای پیشگیری و درمان سرگیجه وضعیتی
۱. تغییر عادات بلند شدن
۲. مدیریت آب و electrolytes بدن
به نقل از سایت هاروارد :" Get adequate fluids. Another common trigger is dehydration. Your blood is mostly water, and the volume in your system can drop overnight and lower your blood pressure. This helps explain why dizziness upon rising from bed is so common. Drinking a lot of water before bedtime is not the best solution, since it can send you racing to the bathroom at night. Wait until you are up and around to start taking fluids, and get enough throughout the day."مایعات کافی دریافت کنید. یکی دیگر از محرکهای رایج، کمآبی بدن است. خون شما عمدتاً از آب تشکیل شده است و حجم آن در سیستم بدن میتواند در طول شب کاهش یابد و فشار خون شما را پایین بیاورد. این موضوع توضیح میدهد که چرا سرگیجه هنگام بلند شدن از رختخواب بسیار رایج است. نوشیدن مقدار زیادی آب قبل از خواب بهترین راه حل نیست، زیرا میتواند شما را مجبور کند شبها به دستشویی بروید. صبر کنید تا بیدار شوید و سپس شروع به مصرف مایعات کنید و در طول روز به اندازه کافی آب بنوشید.



